بررسي عملكرد ساختمانهاي استانهاي قزوين و همدان

در برابر زلزله چنگوره-آوج

دكتر سيدمهدي‌ زهرايي¹ ، مهندس مهدي حاج‌اسماعيلي² ،  مهندس مرتضي خرمي³

¹ مدير بخش سازه مركز تحقيقات ساختمان ومسكن و استاديار دانشكده فني دانشگاه تهران

^2و3  كارشناس مركز تحقيقات ساختمان ومسكن

چكيده

اغلب ساخت و سازهاي روستائي در ايران بر پاية كاربرد خشت و گل وچوب متداول مي باشد. اين در حالي است كه مطابق تجربه زلزله هاي گذشته كاربرد اين مصالح خصوصاً با اجرا به شيوه هاي سنتي و اغلب نا آگاهانه منجر به احداث ساختمانهاي سست و كم دوام مي‌شوند. زلزلة چنگوره آوج با بزرگي 5/6 ريشتر در اول تيرماه 1381 در بخشهاي عمده‌اي از استانهاي قزوين و همدان موجب تلفات 230 نفر و خسارات قابل توجه به چند هزار واحد مسكوني گرديد.

بكارگيري مصالح سست ، عدم اجراي مناسب و احداث بناهاي با جرم زياد (بويژه سقفها) مهمترين عوامل آسيب پذيري اين ساختمانها مي باشند.به كمك شيوه هاي صحيح براي توليد مصالح و رعايت نكات اجرائي، احداث ساختمانهاي سنتي نسبتاً مقاوم بدون افزايش هزينة قابل توجه امكان پذير به نظر مي رسد. در اين راستا عدم تخريب و آسيب ديدگي عمده برخي از ساختمانهاي روستائي سنتي در برابر اين زلزله متوسط ، تا حدي نشان دهندة رفتار بهتر بناهاي با كيفيت مطلوب اجرائي در مقايسه با ساختمانهاي تخريب شده ، مي‌باشد.

در مقاله حاضر برخي از شيوه‌هاي نادرست در ساخت‌وساز روستاها و شهرهاي بازديد شده مورد بحث و بررسي قرار گرفته و ضمن اشاره‌اي گذرا به عوامل موثر بر پايداري اين ساختمانها، علل عمده آسيب ديدگي لرزه‌اي ساختمانهاي مناطق مذكور ارائه شده است؛ كه البته ميتوان نقطه نظرات حاصله را به ساير نقاط كشور با شرايط مشابه تعميم داد.